Giriş Yap
  Üye Ol!

» » Lazca ve Megrelce Aylar/Yılın Ayları


Lazca ve Megrelce Aylar/Yılın Ayları

Lazca aylar Lazca ay isimleri/Lazebura mtutape yoxope
Lazca Aylar Lazca Ay İsimleri
Lazca aylar Fırtına Vadisi / Mek'alesk'irit bölgesinde derlenmiştir. Rize/Fındıklı/Pi3xala köyü, Çamlıhemşin/Topluca köyü derlemelerinde benzer aylar kullanıldığına şahit olduk. Ardeşen, Çamlıhemşin ve Fındıklı'da bu aylar kullanılmaktadır. İncelendiğinde ekser yerlerde aynı olduğu teyit edilebilir. Değişik yerlerde farklı ay isimleri de kullanılmaktadır.


Rize/Çamlıhemşin/Dikkaya köyü (mek'alesk'iriti)
Türkçe-Lazca

OCAK =  Buyuğayi 
ŞUBAT=  Gucuği 
Mart= Mart'i
Nisan= Ap'rili 
Mayıs= Maisi 
Haziran= Çerezi
Temmuz= Ç'uruğayi  
Ağustos= Ağustozi
Eylül= Çxalva 
Ekim=Gumva 
Kasım= Aircuzi
Aralık= K'arak'işi


Rize/Fındıklı ilçesi Pi3xala köyünde Lazların kullandıkları aylar
Türkçe-Lazca

Ocak= Zemperi
Şubat= Gucuği
Mart= Marti
Nisan= Ap'rili
Mayıs= Mayisi
Haziran= Hazirani
Temmuz= Ç'uriğayi/k3apa(çürük ayıda derler turkçece k3apa "çuruk" anlamına geliyor )
Ağustos= Agustozi
Eylül= Çxalva
Ekim= Guma
Kasım= 3ivla
Aralık= K'arakişi
(1)




Megrelce Aylar
Türkçe-Megrelce

Ocak= 3'anağani/ ianari
Şubat= Prevali
Mart= Mart'i
Nisan= Ap'rili
Mayıs= Mesi
Haziran= İvanoba
Temmuz=  K'virk've 
Ağustos: Arguso
Eylül= Ek'enia
Ekim= Gima tuta
Kasım= Gergoba tuta
Aralık= Kirse tuta
(2)


Lazca aylar Lazca ay isimleri
Bu Lazca aylar/Ay isimleri  Ramazan Kosanoğlu tarafından, Kazım KOSANOĞLU'ndan Derlenmiştir.   Mek'alesk'iriti de yaygın olarak günümüzde de kullanılmaktadır. Bölgede sıklıkla kullanılmaktadır
Soluk rektekiler ise genel  olarak yer yer değişen diğer isimlerden alıntı yapılarak alternatif olması için eklenmiştir. Doğruluğu yada nerelerde kullanıldığı konusunda  bilgi sahibi değilim.
Mavi rekteki Lazca ay isimlerinin ilkinde Laz alfabesi fontu herkes tarafından desteklşenmeyeceğini düşünerek Latin harfler ile Laz alfabesi kullanılarak, İkincisinde ise ' latin  ile Laz Alfabesi ile yazılmıştır.


Lazca ay isimlerinde kullanılan   belirgin anlamları
3'anağani : Lazcada kullanılan bu isim  3'ana ve Ağani kelimelerinde oluşur. Türkçe karşılıkları ise: 3'ana=sene, Ağani=Yeni olarak tercüme edebiliriz. Senenin ilk ayı olan Ocak ayını Yeni Sene olarak Lazcada kullanılmaktadır.
Gucuği: Belirgin bir manası kısa araştırmalarımın sonucunda net bir bilgiye ulaşamadım. Bilinen tek şey bu ismin verilmesinde o ayın kısalığı ile ilgili olduğu.
Çerezi: Bu aya Mbuli Mtuta da denilmektedir. Mbuli Türkçe karşılığı Kiraz dır. Bu aylarda eski dönemlerde çokça yetişen kirazların olgunlaşması ve meyve vermesini baz alarak MbuliMtuta denilmiştir.
Gumva/Guma Onuncu ay. Gumva kelimesinin kökü Ogumu kelimesinden  geldiğini belirgindir. 
Ogumu: Lazlarda çok miktarda ekilen mısırların olgunlaştığı ve hasat edildiği dönemdir. Mısırlar bu ayda hasat edildiğinden bu aya Gumva, Guma denmiştir.
K'arak'işi: Türkçede Kara ve Kış  kelimelerinden oluşmaktadır. Bu kelimede ilk akla gelen dillerde dejenerasyon olsa da; Bu ay isimlerinin gerek Lazcada gerekse Türkçede kendi dillerine ait olmayanlarını  görmekteyiz. Dünyada saf dil yoktur.
Bu aya farklı bölgelerde Xrist'ana olduğu söylense de, Burada (Mek'alesk'iriti) hiç duyulmuşluğu bilinmişliği kısa araştırmamda. Rastlamadım.


Ramazan Kosanoğlu K'lemurişi
ramox@hotmail.com


(yazıların herhangi birinde yanlış veya eksik bulduğunuz şeyler var ise lütfen bana yazın)


Yararlandığım diğer kaynaklar
1. pi3xala Lazca aylar
derleyen kişi: Gül İnce Özer
kaynak kişiler: fetiye ince(67),naime ozer(95 ü) ve ayse hindistan (95 ü)
derlenen köy= pi3xala


2.Lasha Kodua


Kaynak: http://www.lazca.org/lazca/147-lazca-aylar-lazca-ay-isimleri.html#ixzz4ByGwJ8vN



19-06-2016, 01:03
  
Konuya yorum yazabilmek için üye olmalısınız. Üye Ol
Yorum Ekle
Ad/Soyad: *
E-Posta: *
Yorumunuz:
  • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
    heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
    winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
    worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
    expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
    disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
    joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
    sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
    neutral_faceno_mouthinnocent
Güvenlik Kodu: Okunamayan kodu yenilemek için resmin üstüne tıklayınız
Kodu Yazın: