Lazca sözlükte fiiller nasıl madde başı yapılmalı ? » www.lazca.org Laz dili ve Kültürü sitesi




» » » Lazca sözlükte fiiller nasıl madde başı yapılmalı ?


Lazca sözlükte fiiller nasıl madde başı yapılmalı ?

Lazca sözlükte fiiller nasıl madde başı yapılmalı ?
Goişi KOJİMA

Laz dostlarım geçenlerde bana şöyle ricada bulundular.

"Lazca-Türkçe sözlüğünüzde fiilleri çekimli olarak madde başı yapıyorsunuz. Madde başında mastarı kullanmıyorsunuz. Bunun sebebini anlamayanlar var. Sitemizde açıklama yapar mısınız ?”

Elbette yaparım. Yıllar önce birilerine anlatmıştım. Hala anlamayan var olduğunu düşünememiştim. Geç de olsa tekrar anlatayım. Daha doğrusu, ben o kişilere şöyle birkaç soru sorayım.

Birinci sorular:

Türkçe "oturmak” biçiminin Lazca karşılığı nedir ?

"Doxunu”.


Peki "oturma”nın karşılığı nedir ?

"Doxunu”.


"Oturtmak” nasıl denir Lazca olarak ?

"Doxunu”.


"Oturtma” ise nasıl söylenir ?

Yine "doxunu”.


"Oturmamak” kelimesinin karşılığı nedir ?

"........”


"Oturtmamak” kelimesinin karşılığı nedir ?

"........”


Evet, öyledir. Türk dilinin yapısı ayrı, Laz dilinin yapısı ayrıdır. Türkçe gramerde "oturmak”, "oturmamak”, "oturtmak” ve "oturtmamak” biçimlerine "mastar” denir. "Oturma” ile "oturtma”ya öyle denmez. Halbuki hepsi aynı kökenli biçimlerdir. Fiilimsilerdir. Fiil-isim halleridir.

Türk dilinde mastar için geçerli olan şeylerin hepsi zorunlu olarak başka dillerde de geçerli olmaz. Lazca "mastar”ın olumsuz biçimi mevcut değil.


İkinci sorular:

Lazcada "zun /z*in/ zin” biçimli fiil var. "Sahipsiz yerde duruyor” anlamındadır. Bu fiilin fiil-isim hali (= mastarı) nedir ?

".........”

Fındıklı-Arhavi-Hopa-Çxala Lazcasında unon ve unons biçimli fiil var. "İstiyor” anlamındadır. Bunun fiil-isim hali (= mastarı) nedir ?

".........”

Lazca "uyonun/ uonun/ ux’oun/ ux’onun (canlı varlığına sahiptir)” fiilinin fiil-isim hali (= mastarı) nedir ?

".........”

Lazca "ğirs/ ğis/ ğirun/ ğins (değerindedir)” filinin fiil-isim hali (= mastarı) nedir ?

"........”

Demek ki Lazcada fiil-isim haline (= mastarına) sahip olmayan fiiller mevcut. (*)

(*) Not : Bazıları, var olmayan "mastar” biçimini yoktan uyduruyor. Ama hiç kimse onları kullanmaz. Kendileri bile kullanamazlar.)


Üçüncü sorular :

Başka "mastarsız” fiillerine sahip olan dil var mı ?

".......”

Bilmiyorsanız ben söyleyeyim. Vardır. Rumcada hiçbir "mastar” yoktur. (Eski Yunancada vardı. Kayboldu.) Japoncada da "mastar”a benzer bir şey yoktur. Dünyada o tip sayısız diller vardır.

Peki bu diller ile ilgili sözlükler, fiilleri madde başı yaparken hangi biçimini kullanıyor ?

Durumu dile göre değişiyor. Rumca sözlükler ise şimdiki zaman birinci şahıs tekil biçimini fiillerin temsilî biçimi olarak kullanarak madde başı yaparlar.

Dördüncü ve sonuncu soru :

Lazca "zun /z*in/ zin”, "uyonun/ uonun/ ux’oun/ ux’onun”, "ğirs/ ğis/ ğirun/ ğins” vs gibi fiil-isimsiz (= mastarsız) fiilleri nasıl madde başı yapmalıyız ?

".........”


Yine ben cevabını vereyim. Sadece bu fiilleri değil, tüm fiilleri aynı yöntem ile madde başı yapmak gerekir. En iyisi, Lazca tüm fiillerde muhakkak bulunan şimdiki zaman üçüncü şahıs tekil biçimini temsilî biçimi olarak, yani madde başı olarak, kullanmaktır.
 
 
 
 
 




Emojiye tıkla sayfaya duygunu bırak
0




Konuya yorum yazabilmek için üye olmalısınız. Üye Olmak İçin Tılka

KevinTeW
19 Ağustos 2018 19:47
Sexual relationship can be a pleasurable cooperation relationship with one?s partner. If anything goes completely wrong within this give and take process, it is enough to derail their bond. But whatever can occur and that is unpredictable. Moreover, able to keep a wholesome sexual relationship means keeping oneself physically healthy. So any type of sexual disfunction ought to be helped by utmost care. One such health hazard is erection dysfunction commonly present in men. Unable to keep a proper and prolonged penile erection results in erectile dysfunction. This is infact a life threatening problem for maintaining a proper sexual relationship. So when there arises a real problem it?s cognizant of treat it instead of sitting quiet. The choice relating to the various available treatment methods involve treatment with a proper medicine. Response to a dental agent like Levitra can be quite effective on this context. Studies show that erectile dysfunction is especially on account of insufficient flow of blood towards the penis? veins and not enough stimulation too. Practising oral therapy of Levitra raises the rate of the flow of blood that gradually stimulates the penis providing a hard erection, adequate to have an intercourse. Levitra is but one such drug that's found to be effective. Clinically it's been proved that it even conditions patients who are suffering from various medical problems like blood pressure, high cholesterol levels or diabetes. A lot of men, who took Levitra initially, responded positively for gaining high recovery rate. Besides, it's been also found that it can be also taken with other medicines employed to treat other health concerns. https://www.cialispascherfr24.com/generique-viagra-cialis/
  • Не нравится
  • 0
  • Нравится

Cevapla



Adınız:*
E-Mail:
Kodu girin: *
Okunamayan kodu yenilemek için resmin üstüne tıklayınız